Liệt sĩ Đỗ Văn Rơm
(Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp)
--------
Anh hùng Đỗ Văn Rơm sinh năm 1913, quê quán ở xã Quảng Thanh, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Sống trong một gia đình nông dân nghèo, lớn lên bị bắt đi lính khố đỏ, thấu hiểu nỗi thống khổ của nhân dân và sự tàn bạo của bọn thực dân xâm lược, Đỗ Văn Rơm đã sớm giác ngộ và đi theo cách mạng.
Tháng 8 năm 1945 đồng chí Đỗ Văn Rơm tham gia đội tự vệ Cứu quốc hoạt động du kích bán tập trung, trừ gian diệt tề của địa phương. Năm 1946 thực dân pháp đánh chiếm huyện Thủy Nguyên và lập đồn trên núi Táu (thuộc xã Quảng Thanh) án ngữ 8 xã phía bắc, do một tên quan Pháp khét tiếng gian ác, biệt hiệu là Tây Sẹo chỉ huy, tên này chuyên vây ráp bắt bớ cán bộ việt minh hoạt động trong vùng đặc biệt là các xã Quảng Thanh, Phù Ninh, An Sơn. Tây sẹo còn thường xuyên bắt phụ nữ về đồn hãm hiếp làm cho nhân dân ăn không ngon, ngủ không yên.
Đỗ Văn Rơm nung nấu chí căm thù, quyết tiêu diệt bằng được tên Tây Sẹo, đồng chí đã luyện tập môn võ “ Kỳ Tập”. Vì biết tiếng Pháp nên Đỗ Văn Rơm đã được Ủy ban Kháng chiến hành chính Ngọc Địch giao cho nhiệm vụ đến gần đồn địch để dò la tin tức. Ngày 04/4 (âm lịch) năm 1949 Tây Sẹo đi dò la tin tức Việt Minh một mình, không do dự đồng chí Rơm nhanh chóng tiếp cận tên quan Pháp, dùng môn võ “ Kỳ Tập” quật ngã Tây Sẹo xuống sình lầy, Tây Sẹo bị bất ngờ trở tay không kịp, đồng chí Rơm nhanh chóng cướp lấy súng của hắn rồi dùng dao đâm chết tên quan Pháp.
Tháng 6/1951 địch san bằng chợ Cửa Lăng lập đồn bang Thanh Lãng và đưa tên Phổ rồi tên Đàm về phụ trách bang. Chúng ra sức củng cố tề ngụy, kìm kẹp nhân dân. Nhân lúc chúng đang lấy lính bang, ta chủ trương đưa những đảng viên trung thành chưa bị lộ mặt vào hàng ngũ địch, người đầu tiên là Đỗ Văn Rơm. Anh được Đảng giao phụ trách một tổ gồm 6 người với nhiệm vụ ngăn không cho lính đồn gây tội ác, có thời cơ thì nội công ngoại kích. Vì biết tiếng Pháp nên Rơm được cất nhắc làm đồn trưởng chỉ huy quân sự. Trong thời gian này, đồng chí đã tích cực đưa tài liệu ra ngoài.
Năm 1953, chúng phát hiện ra Rơm là tổ chức của ta. Tháng 9 năm 1953, Huyện ủy Thủy Nguyên có chủ trương tiêu diệt đồn Bang Thanh Lãng. Đồng chí Rơm đã bí mật thu giữ toàn bộ “quy lát” súng của binh lính Pháp trong đồn bang. Đến 03 giờ 00 sáng, ngày 22/9/1953 đồng chí Rơm nổ súng tiêu diệt tên Bang Trưởng và tên Hựu, Quốc dân Đảng (bạn của tên Bang trưởng) đồng thời mở cửa đồn cho 03 du kích là Chu Văn Bình, Bùi Văn Cơ và Đặng Văn Thân vào thu vũ khí và tài liệu quan trọng, bắt sống, dẫn giải 31 lính ngụy về khu căn cứ.
Nghe tiếng súng nổ, lính Pháp ở các đồn đến tiếp ứng, đồng chí Rơm cử lực lượng dẫn giải hàng binh, còn một mình ở lại chặn đánh quân tiếp viện. Đồng chí vừa chiến đấu, vừa rút lui đến bờ sông Hòn Ngọc, khi đến bờ sông thì bị trọng thương. Đồng chí đã cố gắng vượt sông để rút về căn cứ không để rơi vào tay quân thù, nhưng do bị kiệt sức, trên người lại mang vũ khí, mặc quần áo, kẻ địch tập trung hỏa lực bắn như vãi đạn về phía đồng chí, Đỗ Văn Rơm đã anh dũng hi sinh trên dòng sông Ngọc.
Trận chiến đấu trong lòng địch vô cùng nguy hiểm nhưng ta đã giành được thắng lợi, bắt được 28 lính, diệt 3 ác ôn, thu 27 súng trường, 1 trung liên, 1 tiểu liên, 1 côn bát và nhiều đạn dược, quân dụng. Trong chiến công đó có sự đóng góp rất lớn của Đỗ Văn Rơm.
Trận đánh đồn Bang tá đã lưu danh vào sử sách truyền thống cách mạng của huyện Thủy Nguyên và thành Phố Hải Phòng như một kỳ tích và được viết lại trong cuốn sách “Con nuôi gã Bang Tá”. Tên tuổi của đồng chí Đỗ Văn Rơm đã được lưu danh trong cuốn “Lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân huyện Thủy Nguyên (1930-1975). Liệt sỹ Đỗ Văn Rơm đã vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang tại Quyết định số 1481/QĐ-CTN ngày 05/12/2007.