Ngày 05/3/2026,
Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ
Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề "Đồng chí Lê
Thanh Nghị - Người cộng sản kiên trung, Nhà lãnh đạo tài năng của
Đảng và cách mạng Việt Nam” nhân kỷ niệm 115 năm ngày sinh (06/3/1911 -
06/3/2026) để tri ân, tưởng nhớ công lao, đóng góp của đồng chí đối
với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.
Dự và phát
biểu tham luận tại Hội thảo với tư cách đại diện cho cơ quan chuyên
môn tại quê hương của đồng chí Lê Thanh Nghị, đồng chí Nguyễn Văn Hiểu
- Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy tham luận với chủ đề
"Đồng chí Lê Thanh Nghị - Tấm gương của tinh thần, ý chí cách
mạng Hải Phòng".
Đồng chí Nguyễn Văn Hiểu - Phó Trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hải Phòng phát biểu tham luận tại Hội thảo khoa học
Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy xin giới thiệu toàn văn bài tham luận tại Hội thảo khoa học kỷ niệm 115 năm ngày sinh đồng chí Lê Thanh Nghị tới bạn đọc:
ĐỒNG CHÍ LÊ THANH NGHỊ - TẤM GƯƠNG CỦA TINH THẦN,
Ý CHÍ CÁCH MẠNG HẢI PHÒNG
Dòng
chảy lịch sử dân tộc thế kỷ XX, có nhiều người đã hiến dâng trọn đời cho sự
nghiệp cách mạng của Đảng và đất nước. Đồng chí Lê Thanh Nghị là một trong
những tấm gương tiêu biểu của tinh thần ấy. Cuộc đời hoạt động cách mạng của
đồng chí đã để lại dấu ấn sâu đậm với quê hương Hải Phòng và trong sự nghiệp
đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc của đất nước.
Tuổi trẻ giàu lý tưởng và tinh thần
cách mạng
Sinh
năm 1911, tại một làng quê thuộc Hải Phòng ngày nay, Lê Thanh Nghị đã sớm tham
gia hoạt động cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ. Từ lòng yêu nước, tinh thần
cách mạng, người thanh niên ấy đã đi theo ánh sáng và niềm tin của Đảng, dấn
thân vào con đường đấu tranh gian khổ, vì lý tưởng độc lập dân tộc, hạnh phúc
của Nhân dân.
Những năm tháng hoạt động bí mật, bị địch bắt,
tù đày không làm lung lay ý chí của Lê Thanh Nghị. Trái lại, đó chính là
“trường học cách mạng” hun đúc bản lĩnh kiên cường và tinh thần thép của ông.
Sau Cách mạng Tháng Tám, ông đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và
Nhà nước, góp phần vào công cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc cũng như
sự nghiệp kiến thiết đất nước trong thời kỳ hòa bình. Ở các cương vị được giao,
ông đều thể hiện phẩm chất của người cán bộ mẫu mực là tận tụy, liêm khiết, đặt
lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân lên trên hết.
Cuộc
đời và sự nghiệp của Lê Thanh Nghị là minh chứng sinh động cho sức mạnh của lý
tưởng cách mạng trong tuổi trẻ, là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm
kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước, dám nghĩ, dám làm, dấn thân vì cộng
đồng. Tinh thần ấy, dù qua bao thăng trầm lịch sử, vẫn vẹn nguyên giá trị và
tỏa sáng như ngọn lửa soi đường cho các thế hệ thanh niên Việt Nam.
Đặt tiền đề phát triển mới cho nhiều
giai đoạn có tính bản lề, khó khăn của cách mạng Hải Phòng
Sau cao trào cách mạng 1930 - 1931, cũng như cả nước, do sự
ruồng bố của chính quyền thực dân, các tổ chức của Đảng ở địa bàn Hải Phòng bị
tổn thất nặng nề, phong trào cách mạng lâm vào thời kỳ thoái trào, nhiều cơ sở
cách mạng bị phá vỡ, cán bộ bị bắt, bị tù đày. Khi Mặt trận bình dân ở Pháp
phát triển mạnh mẽ, điều kiện cho cách mạng Việt Nam có bước thuận lợi hơn. Vấn
đề đặt ra là phải khẩn trương khôi phục và phát triển mạnh mẽ tổ chức Đảng để
lãnh đạo cách mạng. Trong bối cảnh đó, đồng chí Lê Thanh Nghị được Trung ương
Đảng và Xứ ủy Bắc Kỳ cử về địa bàn Hải Phòng (Hải Dương trước đây) gây dựng lại
phong trào cách mạng và khôi phục tổ chức Đảng để lãnh đạo cách mạng trong điều
kiện và tình hình mới.
Với tầm nhìn chiến lược, sự nhạy bén chính trị và phương
pháp vận động linh hoạt, đồng chí Lê Thanh Nghị đã sớm xác định địa bàn cụ thể,
triển khai các hình thức hoạt động và vận động quần chúng thích hợp nhằm tạo
dựng, tập hợp lực lượng nòng cốt cho phong trào cách mạng trên địa bàn. Điển
hình là đồng chí đã chỉ đạo sử dụng nhiều hình thức tập hợp lực lượng khác
nhau, kể cả các hình thức hợp pháp lúc bấy giờ như truyền bá chữ quốc ngữ, mở
lớp học văn hóa, tủ sách tiến bộ; xây dựng các tổ chức quần chúng như Đoàn
Thanh niên Dân chủ, Hội Phụ nữ, các hội Ái hữu. Từ đó, đồng chí trực tiếp chỉ
đạo thành lập các chi bộ cộng sản, tạo nền tảng chính trị - tổ chức vững chắc
cho phong trào cách mạng địa bàn cũng như việc thành lập Đảng bộ tỉnh Hải
Dương; đồng thời khẳng định sự gắn kết quan trọng của địa bàn với cách mạng cả
nước dưới sự lãnh đạo thống nhất của Trung ương Đảng.
Đến trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, khi được phân công
phụ trách xây dựng và lãnh đạo Chiến
khu Trần Hưng Đạo với địa bàn trọng điểm thuộc khu vực Chí Linh, Đông Triều.
Trên cương vị Ủy viên Thường trực Ủy ban Quân sự cách mạng Bắc Kỳ, phụ
trách chiến khu Trần Hưng Đạo, đồng chí Lê
Thanh Nghị đã góp phần quan trọng chỉ đạo trực tiếp phong trào cách mạng các
địa bàn đông bắc đồng bằng sông Hồng, nhất là với Hải Dương, Hải Phòng bấy giờ.
Sau
Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Hải Phòng trở thành địa bàn chiến lược cả về
chính trị, kinh tế, quân sự. Những định hướng về xây dựng lực lượng, phát triển
sản xuất, bảo đảm hậu cần cho kháng chiến mang dấu ấn tư duy thực tiễn và tầm
nhìn dài hạn của Lê Thanh Nghị. Đồng chí đã có những chỉ đạo nâng cao vai trò
của giai cấp công nhân, của việc chú trọng xây dựng, khai thác hệ thống cảng
biển và công nghiệp trong sự nghiệp bảo vệ và kiến thiết đất nước; trong đó có
Hải Phòng - trung tâm cảng biển lớn, trung tâm lớn của giai cấp công nhân và
các lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Tinh thần chủ động, sáng tạo trong lãnh đạo
đã giúp thành phố Cảng vượt qua nhiều thời điểm cam go, từ kháng chiến chống
thực dân đến giai đoạn khôi phục kinh tế sau chiến tranh; nhất là sự thấu hiểu,
ủng hộ của đồng chí trên cương vị Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng đối
với tư duy đổi mới, sáng tạo sớm của Hải Phòng đầu thập niên 80 thế kỷ trước.
Tận hiến cho Đảng và Tổ quốc, Nhân
dân
Sinh
ra trong bối cảnh đất nước mất độc lập, người dân không được tự do, Lê Thanh
Nghị sớm giác ngộ cách mạng và lựa chọn con đường đấu tranh đầy gian khổ. Những
năm tháng hoạt động bí mật, bị thực dân bắt giam, đày ải không làm đồng chí
chùn bước. Trái lại, chính trong lao tù khắc nghiệt, ý chí và niềm tin vào
thắng lợi của cách mạng càng được tôi luyện. Với đồng chí, lý tưởng của Đảng,
cống hiến cho Tổ quốc và Nhân dân là mục tiêu chính trị, lẽ sống, kim chỉ nam
cho hành động thực tiễn.
Sau
Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong những năm tháng kháng chiến trường kỳ và cả
giai đoạn hòa bình lập lại, được giao nhiều trọng trách quan trọng; cương vị
nào Lê Thành Nghị đều tận tâm thực hiện và hoàn thành. Đồng chí đặc biệt quan
tâm đến phát triển công nghiệp, xây dựng nền tảng kinh tế vững chắc cho đất nước,
xem đó là điều kiện quan trọng để củng cố độc lập và nâng cao đời sống Nhân
dân.
Điều
làm nên dấu ấn sâu đậm của Lê Thanh Nghị không chỉ ở sự lãnh đạo sâu sát, mà
còn ở nhân cách của một người cán bộ mẫu mực: giản dị, liêm khiết, tận tụy. Sự
nghiêm khắc với bản thân, tinh thần trách nhiệm cao và thái độ làm việc không
mệt mỏi đã giúp đồng chí hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong những thời điểm đất
nước đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức.
Hơn
nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, cuộc đời Lê Thanh Nghị gắn liền với những bước
ngoặt lớn của lịch sử dân tộc. Từ những ngày đầu tham gia phong trào công nhân,
đến khi trở thành nhà lãnh đạo cấp cao, đồng chí luôn giữ vững niềm tin son sắt
với Đảng, với con đường đã chọn.
Với công cuộc xây dựng và phát triển
Hải Phòng ngày nay
Trong
dòng chảy phát triển mạnh mẽ của Hải Phòng ngày nay, tinh thần Lê Thanh Nghị
vẫn ngời sáng, nhiều ý nghĩa với thành phố Cảng tiên phong đổi mới. Đó là sự
vững vàng niềm tin, sắt son lý tưởng, dám nghĩ, dám làm, vì lợi ích của Nhân
dân và sự phát triển của quê hương, đất nước.
Sinh
ra từ vùng đất giàu truyền thống văn hóa, trưởng thành từ phong trào cách mạng
sôi động, Lê Thanh Nghị luôn thấu hiểu vai trò quan trọng của Hải Phòng - trung
tâm công nghiệp, cảng biển lớn. Tư duy coi trọng sản xuất, đề cao kỷ luật lao
động và phát huy sức mạnh tập thể mà ông từng kiên trì vun đắp vẫn còn nguyên ý
nghĩa trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa,
tiên phong phát triển của đất nước ngày nay. Những phẩm chất cao đẹp gắn liền
với tên tuổi Lê Thanh Nghị sẽ tiếp tục được vận dụng trong hoạch định chiến
lược phát triển hạ tầng, mở rộng cảng biển, thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực, tạo xung lực cho xây dựng, phát triển mạnh mẽ của thành phố hôm
nay./.
Đồng chí
Nguyễn Văn Hiểu, Phó Trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy