Nhân dân và lực lượng vũ trang xã Tú Sơn, huyện Kiến Thụy,
thành phố Hải Phòng
(Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp)
---------
Xã Tú Sơn thuộc huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng là một vùng quê có bề dày truyền thống lịch sử. Ngày 17/8/1945 chính quyền cách mạng lâm thời địa phương ra đời. Ngày 02/11/1946 chi bộ đảng đầu tiên của xã Tú Sơn được thành lập.
Chín năm kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, với lòng yêu nước, sớm giác ngộ cách mạng, nhân dân và lực lượng vũ trang xã Tú Sơn đã kiên cường chiến đấu chống địch càn quét, uy hiếp, chiếm đóng, giữ vững cơ sở, bảo vệ lực lượng kháng chiến; đóng góp sức người, sức của phục vụ kháng chiến.
Tiêu biểu là các trận đánh ngày 20/4/1947 tại ngã ba cống Lê Xá, ngày 06/5/1947 trên cầu Đồng Nẻo, ngày 02/6/1947 trên đường Quý Kim – Đồng Nẻo, trận chống càn vào xã ngày 29/8 và tháng 10/1947. Các đội quyết tử của xã Tú Sơn và nhân dân đã chiến đấu kiên cường, tiêu diệt gần chục tên lính Âu Phi, bắt sống một số tên, làm bị thương hàng chục tên khác. Đặc biệt trong trận chống càn ở Đồng Mô hai bà lão du kích Bùi Thị Biếng và Bùi Thị Lành đã xung phong đánh giặc, được Hồ Chủ tịch gửi thư khen “…hai cụ thật xứng đáng với tổ tiên oanh liệt của ta, các phụ lão đời Trần – Lê chẳng những kêu gọi con cháu mà tự mình hăng hái, tay chống gậy, tay cầm dao giết giặc cứu nước”.
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, quân và dân xã Tú Sơn tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, vừa sản xuất vừa chiến đấu, góp sức người, sức của cho tiền tuyến, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Bộ đội phòng không cùng với dân quân xã đã chiến đấu dũng cảm bắn cháy 1 máy bay Mỹ và lập công xuất sắc bắt sống một giặc lái Mỹ ngay trên mảnh đất quê hương.
Trải qua hai cuộc kháng chiến và công cuộc xây dựng đất nước, xã Tú Sơn đã có 237 liệt sĩ (trong đó 10 gia đình có 02 liệt sĩ trở lên), 110 thương binh, 31 bệnh binh. Liệt sĩ Lê Thanh Á, người con của quê hương đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, 17 bà mẹ được phong tặng và truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; 06 cán bộ tiền khởi nghĩa; 346 người được Nhà nước tặng thưởng Huân, Huy chương kháng chiến các loại; 14 gia đình được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.
Với những thành tích và cống hiến lớn lao, quân và dân xã Tú Sơn đã được Đảng, Nhà nước tặng nhiều phần thưởng cao quý: hai Huân chương kháng chiến hạng Ba về thành tích chống Pháp, chống Mỹ; bốn Huân chương Lao động hạng Ba (1960;1971; 2002; 2005).
Ngày 16/12/2004 quân và dân xã Tú Sơn đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại Quyết định số 1006/2004/QĐ-CTN.