XÃ CAO MINH, HUYỆN VĨNH BẢO

XÃ CAO MINH, HUYỆN VĨNH BẢO

(Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp)

Xã Cao Minh nằm ở phía Đông Nam huyện Vĩnh Bảo, nút giao thông quan trọng nối khu 06 xã với đầu huyện. Đặc biệt đường Tây thôn là đường huyết mạch nối đường 17A tới bến Cõi sang tỉnh Thái Bình. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp là địa bàn quan trọng trong khu du kích, nơi tranh chấp ác liệt giữa ta và địch.

Khi địch chiếm đóng bốt Hội Am, bọn phản động ở Vạn Hoạch nổi lên, đầu sỏ là phó tổng phản động P. Với sự dũng cảm, mưu trí, nhạy bén tiểu đội du kích và hai đồng chí Việt, Hùng đã theo dõi nắm được quy luật hoạt động của y. Đến ngày 27/7/1950 đã tổ chức  phục kích giết chết y và chém bị thương tên bảo vệ, thu 01 khẩu súng trường; tập kích bốt tổng dõng Đông Am (28/9/1950) phá nhà phó tổng, bắt gọn tốp lính, thu 04 khẩu súng trường; tập kích bốt Bào Am, Hội Am đêm ngày 30/11/1950 giết chết chánh bảo an phản động, phá bốt thu 15 khẩu súng trường; ngày 10/4/1951 phối hợp với bộ đội phục kích trên đường 17 diệt gọn trung đội địch, bắt sống tên quan hai Pháp. Đến ngày 20/01/1952 tiếp tục phối hợp với bộ đội phục kích trên đường Tây thôn tiêu diệt 32 tên, bắt sống 03 tên, thu 02 khẩu trung liên, 19 khẩu súng trường; cuối tháng 11/1952 đánh sập bốt Bảo an Vạn Hoạch tiêu diệt 08 tên, thu 400 quả lựu đạn; tổ chức chống càn tiểu đoàn lính Âu Phi, sau 01 ngày chiến đấu dũng cảm địch phải rút lui, ta tiêu diệt 01 tên quan hai Pháp, làm bị thương 02 tên, thu 03 quả lựu đạn và 200 viên đạn; phục vụ và phối hợp với bộ đội diệt bốt Hội Am (10/1953) diệt và bắt sống 70 tên, thu toàn bộ vũ khí; đặc biệt trận bao vây đánh bốt chùa Tam có công sự hào lũy khá kiên cố, 01 đại đội địch, hỏa lực gồm 04 khẩu đại liên, 03 khẩu súng cối. Để phá hủy bốt và tiêu diệt địch, lực lượng du kích đã huy động gần 400 dân bí mật đào hào  từ Tây Am về Liễu Điện. Hào được đào áp sát hàng rào, tường thành bốt, tổ chức gỡ mìn, bắn tỉa hai bên tranh chấp ác liệt. Ta chặn tiếp tế đường bộ, đường không, làm ô nhiễm nguồn nước, đồng thời làm tốt công tác địch vận. Đến ngày 06/6/1954, địch cho 03 tiểu đoàn có máy bay chiến đấu bắn phá trận địa ta để giải vây, lực lượng ta quyết liệt chống trả. Đến đêm địch bí mật tháo chạy lực lượng du kích gỡ được 150 quả mìn, phối hợp với bộ đội tiêu diệt 45 tên địch, thu 80 dù hàng. Vừa đánh địch vừa tuyên truyền, vận động quần chúng tham gia kháng chiến với nhiều hoạt động tích cực như: Hưởng ứng ủng hộ “Tuần lễ vàng”, Cao Minh đã góp được 03 đôi khuyên vàng, 60 đôi vòng và khuyên bạc; “Hũ gạo kháng chiến” 01 năm thu được 10 tấn gạo và hàng nghìn cây cau, tre cắm kè… Xây dựng làng kháng chiến, đào công sự, hầm hào hàng vạn ngày công; tích cực xây dựng cơ sở nội tuyến; giúp đỡ cơ quan Tỉnh ủy, Tỉnh đội, cán bộ nơi ăn nghỉ làm việc thời kỳ 1947-1949 (có các đồng chí: Lê Quốc Thân, Đặng Kinh, Lê Vĩnh, Hùng Cẩn, Quốc Hiệu…); xây dựng 31 cơ sở bí mật nuôi dấu cán bộ, du kích thời kỳ 1950-1951. Với những thành tích trên, lực lượng vũ trang xã Cao Minh đã được Nhà nước tặng thưởng 02 Huân chương chiến công, 02 Huân chương kháng chiến hạng Ba, 01 Bằng khen của Ủy ban Hành chính Bắc bộ, 06 lần nhận Cờ thi đua của Tỉnh đội và Quân khu cùng nhiều cá nhân được tặng các phần thưởng cao quý khác.

Tiếp tục phát huy thành tích trong kháng chiến chống thực dân Pháp, trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ lực lượng vũ trang và nhân dân xã Cao Minh vừa tham gia chiến đấu vừa tích cực sản xuất tạo sức người, sức của phục vụ cho kháng chiến. Từ năm 1958 đã xây dựng Hợp tác xã nông nghiệp quy mô nhỏ, đến năm 1966 hợp tác xã nông nghiệp Hội Am là lá cờ đầu về công tác thủy lợi toàn miền Bắc được thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. Năm 1973 Cao Minh đã có Hợp tác xã nông nghiệp toàn xã. Trong thời kỳ chiến tranh phá hoại Cao Minh là một trong những địa phương đóng góp nhiều sức người, sức của chi viện cho tiền tuyến.