MIẾU NHÂN MỤC
(Di tích Lịch sử cấp thành phố)
Miếu Nhân Mục thuộc xã Nhân Hòa, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng, cách trung tâm thành phố khoảng 40 km.
Miếu Nhân Mục là nơi tôn thờ Quý Minh Đại Vương, một nhân vật thời Hùng Vương. Ông là người có công lao to lớn với nước Văn Lang thuộc triều đại các vua Hùng trong việc đánh giặc bảo vệ quê hương, đất nước. Bên cạnh đó, ông là người có công chiêu tập dân binh, lập trang ấp, hình thành nên vùng đất Nhân Mục sau này.
Việc xây dựng miếu chính xác vào thời gian nào đến nay không còn ai nhớ rõ. Năm 1951, miếu bị tiêu thổ kháng chiến, toàn bộ hiện vật tại miếu đã được gửi tại đình Nhân Mục và được bảo tồn nguyên vẹn đến ngày nay. Tuy nhiên, qua khảo sát các đồ thờ tự, hiện vật có niên đại từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX, điều đó minh chứng cho việc miếu Nhân Mục được xây dựng cùng thời với đình Nhân Mục (vào thế kỷ XVII). Năm 1996, Nhân dân phục dựng lại ngôi miếu, năm 2003, miếu được trùng tu, tôn tạo. Đến năm 2016, miếu tiếp tục được trùng tu lại khang trang như hiện nay.
Miếu Nhân Mục xưa có bố cục mặt bằng kiểu “tiền nhất hậu đinh”, kiến trúc kiểu chéo đao tàu góc. Hiện nay, miếu có bố cục mặt bằng chữ đinh, gồm ba gian tiền tế, một gian ống và một gian hậu cung. Vật liệu xây dựng chủ yếu bằng gỗ lim.
Năm 1951, miếu bị tiêu thổ kháng chiến, toàn bộ đồ thờ của miếu được gửi tại đình Nhân Mục, do vậy không thể xác định được chính xác đồ vật nào là của đình, hiện vật nào của miếu. Khi miếu được trùng tu phục dựng, dân làng chỉ rước một số đồ thờ về miếu thờ tự như: bát hương gốm sứ, 02 kiếm thờ, long ngai, bài vị, đôi đẳng và 01 đôi câu đối.
Sinh hoạt lễ hội từ ngày 10 đến ngày 22 tháng 3 âm lịch, trong khuôn khổ của mùa lễ hội “Giỗ tổ Hùng Vương”. Sau khi miếu Nhân Mục bị tiêu thổ, mọi hoạt động văn hóa và lễ hội cổ truyền của dân làng được hội tụ tại đình làng. Hội làng Nhân Mục gắn liền với nghệ thuật múa rối nước. Ngoài ra còn có các hoạt động như: cờ tướng, hát đúm, đám rước thần vị thành từ miếu về đình và ngược lại…
Miếu Nhân Mục không chỉ là nơi lưu giữ những di vật quý báu mà còn bảo tồn những nét đẹp, những giá trị văn hóa dân gian truyền thống của dân tộc. Với những giá trị lịch sử, văn hoá, di tích miếu Nhân Mục, huyện Vĩnh Bảo đã được Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng xếp hạng Di tích Lịch sử cấp thành phố (Quyết định số 2520/QĐ-UBND ngày 09/10/2019).