CHÙA HANG
(Di tích Lịch sử Văn hóa cấp thành phố)
Chùa Hang có tên chữ là Cốc Tự, trước thuộc địa bàn Vạn Tác, xã Đồ Sơn, huyện Nghi Dương, phủ Kinh Môn, đạo Hải Dương; nay thuộc địa bàn phường Vạn Sơn, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Đây là công trình kiến trúc văn hóa tâm linh, tín ngưỡng, cổ truyền của người địa phương.
Đây là một ngôi chùa thiên tạo, có từ rất sớm của Đồ Sơn. Chùa còn giữ được nhiều nét sơ khai nguyên thủy như cách bài trí thờ tự: Tượng nhất pho, bầu đá, bát hương như để thích ứng với điều kiện khí hậu ẩm của vùng biển Đồ Sơn, đồng thời với sự truyền bá Phật giáo vào vùng đất này. Ngoài di vật tượng Phật bằng đá, ở chùa Hang còn tồn tại một giếng nước cổ truyền. Tại đây, nhà sư từ Ấn Độ Phật Quang đã dùng nước ngọt từ giếng này. Đây chính là dấu tích còn lại của ngôi chùa cách thời đại ngày nay hơn 20 thế kỷ.
Ngoài những quan điểm của các học giả nổi tiếng ở Việt Nam và nước ngoài đánh giá về những bước du nhập của Phật giáo vào Việt Nam, xung quanh ngôi chùa Hang, thì dân làng còn kể lại: Vào cuối thời Hùng Vương, ở đây có một vị sư tên Bần là người Ấn Độ, tự lập bàn thờ Phật và tu ở chùa hang - núi Đồ Sơn, cuối đời nhà sư cũng viên tịch chính tại hang núi này.
Qua đợt khảo sát tại di tích, hiện tại chùa Hang còn bảo tồn được một số hiện vật có giá trị như: Pho tượng cổ; bát hương đá, giếng nước… Lịch sử di tích chùa Hang, đã được dịch ra chữ quốc ngữ của tác giả người Đồ Sơn Hoàng Xuân Hoàn, vì vậy cần được sưu tầm và phổ biến rộng rãi trong cộng đồng, để giúp cho mọi người hiểu rõ giá trị thực tiễn của di tích nơi đây.
Ngày 10 tháng 8 năm 2010, Uỷ ban nhân dân thành phố ra quyết định số 1347-QĐ/UBND công nhận chùa Hang là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp thành phố.