BÃI CỌC CAO QUỲ

BÃI CỌC CAO QUỲ

(Di tích khảo cổ học)

    Bãi cọc Cao Quỳ thuộc làng Mai Động, xã Liên Khê, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.

    Khu di tích khảo cổ bãi cọc Cao Qùy, xã Liên Khê và các địa điểm di tích đền Thụ Khê, chùa Mai Động, chùa Thiểm Khê trên địa bàn xã có liên quan đến đại bản doanh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và trận địa cọc chống quân xâm lược trên dòng sông Bạch Đằng của dân tộc. Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn là một danh nhân kiệt xuất của dân tộc, đồng thời là thiên tài quân sự của Việt Nam và của thế giới. Trong 3 lần chống giặc, các vua Trần đều giao cho ông quyền Tiết chế (Tổng tư lệnh quân đội). Trần Quốc Tuấn là bậc tướng trụ cột của triều đình, ông đã soạn hai bộ binh thư: Binh thư yếu lược và Vạn Kiếp tông bí truyền thư để răn dạy các tướng cầm quân đánh giặc. Khi giặc Nguyên lộ rõ ý đồ xâm lược, Trần Quốc Tuấn viết “Hịch tướng sĩ” truyền lệnh cho các tướng, dạy họ phương pháp đánh giặc. Trần Quốc Tuấn là một bậc tướng gồm đủ tài đức: Là tướng nhân, ông thương dân, thương quân, chỉ cho họ con đường sáng; Là tướng nghĩa, ông coi công việc hay hơn điều lợi; Là tướng trí, ông biết lẽ đời sẽ dẫn đến đâu; Là dũng tướng, ông xông pha vào nơi trận mạc nguy hiểm, tạo nên chiến thắng Bạch Đằng oanh liệt nghìn đời. Cho nên cả 3 lần đánh giặc Nguyên, ông đều được giao trọng trách, điều sát mã binh và đều lập được chiến công lớn. Sau khi đức vương qua đời, nhiều địa phương trong cả nước đã lập đền miếu tôn thờ.

    Ngày 27/11/2019 – 19/12/2019, đoàn khảo cổ do Viện Khảo cổ học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp với Bảo tàng Hải Phòng đã tiến hành khai quật Bãi cọc Cao Quỳ, mở 3 hố với tổng diện tích là 940 m2 tại khu vực nghĩa trang Mả Dài – cánh đồng Cao Quỳ; hố 1 mang kí hiệu 19CQ.H1, có diện tích 280 m2; hố 2 mang kí hiệu 19CQ.H2 có diện tích 198 m2; hố 3 mang ký hiệu 19CQ.H3, có diện tích 462 m2. Trong đó, hố 1 và hố 2 được mở ở phía Đông - con đường phía Đông đi qua nghĩa trang. Hố 3 mở ở phía Tây con đường này. Tại hố 1 phát hiện được 17 cọc gỗ; hố 2 xuất lộ 2 cọc gỗ; hố 3 xuất hiện 8 cọc gỗ. Như vậy trong đợt khai quật này, đã phát hiện 27 cọc, trong đó có một cọc nằm ngang, còn lại đầu cọc đứng thẳng hoặc nghiêng về phía Tây, phía Nam. Các cọc xuất lộ chủ yếu ở độ sâu 75cm đến 110 cm.

    Di vật thu được không nhiều, chỉ phát hiện được ở hố 2, đoạn sắt chưa rõ hình dạng, bị ô xi hóa nhiều, dài 30 – 40cm, rộng 2 – 4cm và một mảnh đồ gốm đất nung màu xám đen có kích thước nhỏ nên không rõ được đặc điểm, tính chất.

    Xã Liên Khê là một xã có lịch sử hình thành xa xưa, có nền văn hóa, phong tục tập quán lâu đời. Đặc biệt, xã còn bảo tồn, lưu giữ được nhiều công trình di tích về Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn gồm: Đền Thụ Khê - nơi ông đặt sở chỉ huy kháng chiến chống quân Nguyên xâm lược năm 1288; chùa Mai Động - nơi đặt kho lương của quân, dân nhà Trần; khu vực thung lũng núi chùa Thiểm Khê - nơi đức Trần Hưng Đạo chiêu tập binh sĩ… Các công trình lưu niệm về đức Trần Hưng Đạo có giá trị, lịch sử văn hóa sâu sắc - nơi lưu dấu những chiến tích của quân dân nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên – Mông xâm lược nược ta năm 1288.