ĐÌNH – CHÙA PHÙ LIỄN
(Di tích Lịch sử Văn hóa cấp thành phố)
Đình - chùa Phù Liễn thuộc xã Thủy Sơn, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Đây là điểm sinh hoạt văn hóa tâm linh của Nhân dân địa phương, góp phần vào việc giáo dục truyền thống cách mạng, nêu cao đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người dân xã Thủy Sơn.
Theo lược sử do ông Ngô Đăng Lợi – nguyên Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố biên soạn và dịch từ chữ Hán, đình Phù Liễn thờ ba vị Thành hoàng: Trịnh Thao, Trịnh Thám và Trịnh Mon. Ba anh em học văn, luyện võ toàn tài được nhà vua triệu về triều. Khi vào bệ kiến, vua biết ngay là bậc kỳ tài, bổ nhiệm ba ông theo thứ bậc khác nhau. Khi ấy, chúa bộ Tây Âu là Thục Phán nghe tin Hùng Duệ Vương không có con trai nối nghiệp, nên đem quân sang đánh. Hùng Duệ Vương sai con rể là Tản Viên Sơn Thánh thống lĩnh binh mã các đạo cự địch. Ba anh em cùng các quan theo Sơn Thánh hăng hái xung trận. Quân Thục thua lớn, buộc phải rút chạy. Thắng trận, vua mở tiệc ban thưởng cho tướng sĩ. Sau đó, các ông lập nghiệp, xây dựng gia đình ở kinh đô và hóa tại đó. Để tưởng nhớ người có công với dân với nước, dân trang Phù Liễn thờ ba ông làm Thành hoàng làng.
Cùng nằm trên diện tích rộng 3696 m2, khu di tích đình - chùa Phù Liễn đều đi qua cổng tam quan. Ngôi đình Phù Liễn nằm ngay bên phải con đường bê tông thẳng hướng từ cổng vào. Mặt chính đình hướng Nam, kiến trúc kiểu chữ đinh. Năm 1992, ngôi đình được phục dựng lại bằng các vật liệu cổ truyền như gạch, ngói, gỗ, đá.. Đình được tu tạo chắc chắn, kết hợp giữa vật liệu cổ truyền và kỹ thuật xây dựng mới, nhưng không xa rời kiến trúc ban đầu.
Căn cứ vào những dấu tích còn lại tại di tích, chùa Phù Liễn được xây dựng vào thời Lê Trung Hưng, đầu thế kỷ XVII. Do ảnh hưởng của thiên nhiên khắc nghiệt cùng hậu quả của hai cuộc chiến tranh, di tích bị hư hại nhiều. Năm 1995, ngôi chùa đã được trùng tu lại khá khang trang, hướng Tây Nam, bố cục mặt chữ đinh, gồm 5 gian bái đường và 2 gian chuôi vồ.
Các di vật tại đình Phù Liễn: Bia ký cổ, sắc phong, kiệu bát cống, nhang án tiền, tượng đức Thành hoàng… Các di vật tại chùa Phù Liễn: đại tự, câu đối, bia đá…
Lễ hội truyền thống tại di tích: Lễ hội đình ngày 10, 11 tháng 11 âm lịch; hội chùa ngày 11 tháng Giêng đầu năm.
Ngày 16 tháng 01 năm 2004, Uỷ ban Nhân dân thành phố ra Quyết định số 179-QĐ/UBND công nhận đình - chùa Phù Liễn là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp thành phố.